BADANIE ZNAMION

Dermoskopia (dermatoskopia, epiluminescencyjna mikroskopia, powierzchniowa mikroskopia) to obecnie dziedzina medycyny, która powstała w celu szybkiej oceny zmian barwnikowych skóry. Mikroskopowe badania powierzchni skóry rozpoczęły się już 1663 roku, z chwilą gdy Johan Chrisophorus Kolhaus odkrył małe naczynia krwionośne w obrębie wałów paznokciowych za pomocą mikroskopu. Kolejne lata aż do czasów obecnych dzięki rozwojowi optyki oraz informatyki zaowocowały łatwiejszą dostępnością do dermatoskopów i videodermatoskopów i pozwoliły na podjęcie prób wykorzystania ich na innych płaszczyznach w dermatologii i medycynie estetycznej. W ostatniej dekadzie dermoskopia upowszechniła się i obecnie jest często stosowana do bezinwazyjnej diagnostyki zmian skórnych. Wraz z rozwojem medycyny estetycznej należy zwrócić uwagę na konieczność stosowania coraz bardziej zaawansowanych technologii służących analizie stanu skóry w tym okazuje się również dermatoskopów.

Światło emitowane przez dermatoskop w czasie pracy jest częściowo odbijane od warstwy rogowej, częściowo rozpraszane i absorbowane przez tkankę. Obserwacja nierównej powierzchni skóry jest nie diagnostyczna oprócz oceny włosów w obrębie skóry owłosionej głowy. W celu poprawy obrazu w czasie badania wykorzystuje się płyny optycznie łączące powierzchnie warstwy rogowej ze szkłem aparatu uzyskując większą przenikalność światła w głąb zmiany i tym samym możliwość skutecznej jej oceny. W przebiegu badań analizujących skuteczność immersyjną różnych substancji ostatecznie ustalono, że najlepszym środkiem jest płyn dezynfekcyjny, ze względu na komfort pacjenta (nie brudzi i nie tłuści) oraz dobrą przezroczystość. Jego jedyną wadą jest szybkie parowanie co wymaga wielokrotnej aplikacji w czasie badania. W miejscach problematycznych oraz w okolicy oczu i na błonach śluzowych wskazane jest zastosowanie żelu ultrasonograficznego w celu uniknięcia podrażnienia.

Ze względu na obecny postęp w rozwoju dermatoskopii obserwuje się zwiększony wpływ cyfryzacji oraz rozbudowę w systemy stacjonarne umożliwiające ocenę zmian skórnych na ekranie monitora oraz utrwalenie obrazu w postaci cyfrowej. Zaletą tych systemów jest możliwość mapowania ciała, oceny zmian skórnych wielokrotnie po wyjściu pacjenta z gabinetu, przesłanie do ośrodka specjalistycznego w celu dokładniejszej oceny, analizy wspomaganej za pomocą wbudowanego oprogramowania, porównania tej samej zmiany w czasie obecnym ze zdjęciem wykonanym w przyszłości (obserwacja ewolucji) oraz omówienia zmiany skórnej w obecności pacjenta w czasie konsultacji. Z mojej osobistej praktyki wynika, że badanie i omówienie przy pacjencie zmian skórnych widocznych na monitorze ułatwia komunikację i wyrażenie zgody przez pacjenta na usunięciu zmiany skórnej jeżeli oczywiście z punktu widzenia medycznego zachodzi taka konieczność.

Przedmiotem oceny dermatoskopowej zarówno w zakresie medycyny estetycznej jak i dermatologii zachowawczej jest skóra, jej elementy strukturalne i przydatki ale też sluzówka jamy usytnej.

Ocena skóry zdrowej jest możliwa głównie przy użyciu wideodermatoskopu z dedykowanym oprogramowaniem i zwykle dotyczy planowanych procedur z zakresu medycyny estetycznej. Uzyskane zdjęcia twarzy w różnych predefiniowanych pozycjach pozwala na analizę pod względem ilości zmarszczek i ich lokalizacji, poziomu nawilżenia cery, struktury skóry (ujścia gruczołów łojowych, tzw. „porów”) oraz obecności i natężenia przebarwień i rumienia. Zdjęcia po analizie w czytelny sposób są porównywane z danymi dla wieku i płci pacjenta fotografowanego. W łatwy sposób możemy przedstawić pacjentowi obecne defekty, zaproponować plan postępowania terapeutycznego oraz w przyszłości wykonywać sesje porównawcze unaoczniając poprawę wyglądu po poszczególnych zabiegach. Takie podejście ułatwia w sposób znaczący współpracę z pacjentem i rodzi w nim zaufanie dla naszych umiejętności.

W dermatologii zachowawczej dermatoskopia jest wykorzystywana najczęściej do oceny niemelanocytowych i melanocytowych zmian skórnych. Na całkowitą ocenę dermatoskopową znamienia barwnikowego składają się poszczególne składowe reguły ABCD (przyp. asymetria, brzeg, kolor, elementy strukturalne). Ze względu na niezliczoną ilość publikacji i opracowań w tym temacie pominę szczegóły diagnostyczne w opisie poszczególnych kryteriów. Warto jednak zwrócić uwagę na nieopisaną przydatność wykorzystania dermatoskopu lub wideodermatoskopu w ocenie zmian barwnikowych. Często trafiają do mnie pacjenci po ocenie znamienia na tzw. „oko” przez lekarza POZ. Wynik oceny bywa różny, czasami lekarz sugeruje usunięcie zmiany w trybie pilnym, czasami stwierdza, iż problem jest nieistotny. Po wnikliwej ocenie wideodermatoskopowej wynik jest często niezgodny z wcześniejszymi spostrzeżeniami lekarza. W takich przypadkach możliwość pokazania zmiany na ekranie monitora oraz omówienie jego struktury w obecności pacjenta i postawienie diagnozy budzi z jednej strony zdziwienie, z drugiej zaś zaufanie co do prawidłowości diagnozy.

Bardzo często dermatoskopię wykorzystuję do oceny płytki paznokciowej łącznie z wolnym brzegiem oraz bocznym i tylnym wałem. W chorobach paznokcia oraz w przypadku zniekształcenia płytki paznokcia często ocena dermatoskopowa pozostaje jedynym sposobem na ustalenie przyczyny choroby. Oczywiście w przypadku chorób zakaźnych (grzybice) konieczne jest wykonanie posiewu w kierunku dermatofitów w celu ustalenia rodzaju i obecności czynnika zakaźnego. Ocena naczyń krwionośnych w obrębie tylnego wału paznokciowego oraz płytek paznokciowych pomaga w diagnozowaniu chorób autoimmunologicznych dzięki uwidocznieniu charakterystycznych struktur.

W diagnostyce chorób dermatologicznych często niezbędnym elementem jest ocena śluzówki jamy ustnej. Ze względów technicznych (możliwość operawania kamerą w jamie ustnej) wideodermatoskop cechuje przewaga nad dermatoskopem. Zmiany struktury, unaczynienia i barwy śluzówki pozwala na ocenę objawów towarzyszących wielu chorobom skóry (liszaj płaski, zespół Behceta i inne). Możliwość uwidocznienia zmian w obrębie śluzówki przedsionka jamy ustnej i policzków to często nieodzowne uzupełnienie diagnostyki.

W codziennej praktyce wideodermatoskop pracuje nieustannie w MEDEVAC KLINIKA PAWLIKOWSKI wyznaczając nowe standardy pracy z pacjentem. Pozwala w szybki i łatwy sposób zobrazować zmiany na skórze, które oglądane gołym okiem nie zawsze odkrywają przede mną swoją tajemnicę. Uwidocznienie zmian chorobowych, włosów, paznokci i zmian barwnikowych na ekranie monitora daje ogromną przewagę nad oceną zmian nieuzbrojonym okiem. Dyskusja na temat konieczności wdrożenia odpowiedniego leczenia również chirurgicznego jest łatwa i nie budzi wątpliwości.

Informacje +48 668 793 039