ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY

Atopowe zapaleni skóry
Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawrotową, zapalną chorobą skóry, dotyczącą naskórka i skóry właściwej, która cechuje się silnym świądem, typowym umiejscowieniem i charakterystyczna morfologią zmian, współistniejącą z innymi chorobami atopowymi u chorego lub jego rodziny.

AZS jest częstą chorobą wieku dziecięcego. W Polsce u 4,7% dzieci w wieku 3-16 lat i 1,6% dorosłych. Początek zmian do 6. mies. życia obserwuje się u 49%, do 3. r.ż. u 75% i do 5. r.ż. u 82,9% wszystkich pacjentów chorych na AZS. Odsetek chorych z dodatnim wywiadem rodzinnym wynosi 60-70%. Po okresie dojrzewania u 10-15% utrzymują się w dalszym ciągu objawy chorobowe.

Etiologia atopowego zapalenia skóry jest wieloczynnikowa. Istotną rolę odgrywa podłoże genetyczne, za czym przemawia współwystępowanie zachorowań w 72-86% przypadków bliźniąt monozygotycznych i 21-23% dizygotycznych. Mimo licznych badań nie zidentyfikowano dotychczas tzw. genu atopii, określono natomiast kilka genów odpowiedzialnych za poszczególne ogniwa łańcucha reakcji alergicznych.

U niemowląt i dzieci do 2 roku życia najczęściej objawy chorobowe występują na:

  • policzkach,
  • owłosionej skórze głowy
  • odsiebnych częściach kończyn.

 

W postaciach ciężkich – rozlane ogniska na tułowiu, pośladkach (często współistnieje pieluszkowe zapalenie skóry).

Do 12 r.ż. zmiany rozmieszczone są symetrycznie i obejmują:

  • zgięcia łokciowe, podkolanowe
  • powierzchnie grzbietowe rąk i stóp
  • rzadziej kark, policzki i powieki

 

W postaciach ciężkich zajęte są wszystkie okolice ciała.

W wieku młodzieńczym i u dorosłych zmiany skórne mogą występować we wszystkich okolicach ciała, ale najczęstsza lokalizacja to skóra:

  • powiek,
  • czoła,
  • warg,
  • szyi,
  • górnej części klatki piersiowej,
  • obręczy barkowej,
  • dołów zginaczy,
  • grzbietowej powierzchni rąk.

 

Zmiany skórne maja charakter przewlekły i nawrotowy, u dzieci dominuje wyprysk (zmiany pęcherzykowo-grudkowe, częściowo pokryte strupami), a u dorosłych lichenizacja (ogniska zaczerwienionej, pogrubiałej skóry w obrębie których pojawia się wzmożone złuszczenie i bruzdowanie). Niezależnie od wieku chorego charakterystyczny jest uporczywy świąd i suchość skóry. Diagnostyka obejmuje wykonanie skórnych testów punktowych z alergenami pokarmowymi i powietrznopochodnymi oraz oznaczenie stężenia całkowitych i antygenowo swoistych IgE w surowicy. W celu potwierdzenia alergii pokarmowej wskazane jest przeprowadzenie testu prowokacji doustnej metodą podwójnie ślepej próby z podejrzewanym produktem. Leczenie atopowego zapalenia skóry jest sztuką współdziałania lekarza i pacjenta. Główne zasady postępowania niezależne od postaci i stopnia ciężkości choroby to:

  • programy edukacyjne;
  • emolienty, kąpiele olejowe;
  • diety eliminacyjne;
  • unikanie alergenów po diagnostyce alergologicznej.

 

Należy uwzględnić indywidualny dobór metod leczenia w zależności od:

  • aktywności procesu chorobowego;
  • rozległości i charakteru zmian skórnych;
  • stopnia nasilenia objawów podmiotowych;
  • współistniejących chorób atopowych.

 

Leczenie zalecane w postaci lekkiej:

  • inhibitor kalcyneuryny – pimekrolimus (szczególnie u dzieci);
  • glikokortykosteroidy (GKS) miejscowe o najsłabszej mocy: hydrokortyzon i prednizolon (głównie wg receptury aptecznej) lub GKS, zarejestrowane do stosowania u dzieci, np. propionian flutikazon czy pirośluzan mometazonu, metodą przerywaną; nierekomendowane na twarz i fałdy skóry;
  • właściwa pielęgnacja skóry;
  • szkolenie chorych dorosłych i rodziców chorego dziecka.

 

Leczenie zalecane w postaci średnio nasilonej:

  • leki immunomodulujące do stosowania zewnętrznego (inhibitory kalcyneuryny) – takrolimus lub pimekrolimus;
  • GKS miejscowe z 2. i 3. grupy klasyfikacji europejskiej lub 4-5. grupy klasyfikacji amerykańskiej;
  • fototerapia: PUVA lub UVB oraz LED;
  • leki przeciwhistaminowe;
  • immunoterapia alergenowa.

 

Leczenie zalecane w postaci ciężkiej – postać ciężka stanowi wskazania do leczenia ogólnego:

  • cylkosporyna A;
  • GKS ogólne – metyloprednizolon i prednizolon w dawce 0,5-1 mg/kg m.c. przez 4-5 dni;
  • GKS miejscowe o silnym działaniu na ograniczone powierzchnie, nie przekraczając 30 g/tydz.;
  • takrolimus lub pimakrolimus na twarz i zgięcia;
  • leki przeciwhistaminowe;
  • immunoterapia alergenowa.

 

Niezależnie od ciężkości choroby w razie wystąpienia zakażeń:

  • bakteryjnego – antybiotyki ogólne, np. makrolidowe, chinolony albo cefalosporyny w tabletkach lub kapsułkach, nie w syropie (ze względu na konserwanty i barwniki);
  • wirusowego (herpes simplex) – acyklowir;
  • grzybiczego – ketokonazol, mikonazol.

 

W okresie remisji należy stosować właściwą pielęgnacje suchej skóry atopowej przez intensywne nawilżanie i natłuszczanie.

Te zabiegi w tym POMOGĄ
Informacje +48 668 793 039