POKRZYWKA

Pokrzywka

Pokrzywka
Pokrzywka

Dermatoza, w której wykwitem pierwotnym jest bąbel pokrzywkowy. Podstawowe cechy bąbla to obrzęk, świąd, szybkie pojawianie się (minuty-godziny) oraz szybie ustępowanie (1-24 godziny). Wyróżnia się wiele odmian pokrzywki o różnej etiopatogenezie i przebiegi klinicznym. Częstotliwość poszczególnych odmian klinicznych pokrzywki znacznie się waha. Na postać ostrą cierpi 75% chorych z pokrzywką.

U dzieci ostra pokrzywka towarzyszy najczęściej infekcja dróg oddechowych (bakteryjnym, wirusowym), zakażeniem układu moczowego lub pasożytom układu pokarmowego (owsiki, lamblie, tasiemce). Ma także związek z atopowym zapaleniem skóry (55%) i alergia pokarmową (11%), zwłaszcza u dzieci do 3. r.ż. u dorosłych wysiew ostrej pokrzywki prowokowany bywa pokarmami, lekami lub dodatkami do nich. Niektóre źródła podają, że aż u 90% badanych czynniki sprawcze nie zostają wykryte.

Pokrzywka alergiczna

Pokrzywka immunologiczna. Typowa u dzieci z atopowym zapaleniem skóry lub innymi chorobami atopowymi. Dość często występuje także u dorosłych. Wysiewy bąbli pokrzywkowych trwają do kilku godzin lub kilku dni, czasem do 6 tygodni. Poszczególne wykwity utrzymują się kilka lub kilkanaście godzin. Najczęściej występuje tylko jeden wysiew w życiu, niekiedy nawroty mogą pojawiać się po wielu latach. Ostra pokrzywka poprzedza często układowe objawy anafilaktyczne.

Pokrzywka adrenergiczna (pokrzywka prowokowana przez stres)

Bardzo rzadka przewlekła postać pokrzywki indukowana stresem. W diagnostyce przydatny jest test śródskórny z noradrenaliną. W leczeniu stosuje się inhibitory receptorów beta-adrenergicznych (propranolol) lub trójpierścieniowe leki antydepresyjne.

Pokrzywka aspirynowa

Pokrzywka wywołana przez aspirynę i dodatki pokarmowe. Głownie u dorosłych obojga płci. Częstość występowania rożni się znacznie, od 21% do 75% wśród chorych na pokrzywkę. U dzieci do 10. r.ż. występuje wyjątkowo. Substancje wywołujące to: aspiryna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, dodatki do żywności: benzoesany, sulfaty, glutaminian jednosodowy, tetra-butylo-metoksyfenol, bis (tetra-buty-lo)-p-metoksyfenol, barwnik azowy tartazyny, amarant, żółcień zachodu słońca. Może wystąpić wrażliwość na barwnik przy braku rekcji na aspirynę. Stąd w niektórych przypadkach rozpoznanie pokrzywki aspirynowej może sprawić trudności.

Pokrzywka autoimmunologiczna

W procesie tym uwalniana jest histamina i inne mediatory. Wysiewy bąbli pokrzywkowych bywają liczniejsze, większych rozmiarów. Wykazują znaczną ekspansje oraz świąd.

Pokrzywka barwnikowa

Liczne wykwity plamkowe i grudkowe zawierające skupiska komórek tucznych rozsiane na skórze. Najczęstsza postać mastocytozy skórnej (ok. 75% chorych). Zmiany rozsiane na tułowiu, rzadko na twarzy, nie występują na dłoniach i podeszwach. Możliwa lokalizacja na błonach śluzowych. Początek u dzieci w pierwszych 6 miesiącach życia, rzadziej do 3. r.ż., jednakowo często u obu płci. Możliwy początek choroby u dorosłych.

Pokrzywka cholinergiczna

Pokrzywka z wysiłku fizycznego, exercise-induced urticaria, urticaria cholinergica. Najczęściej chorują mężczyźni od 15. do 25. r.ż. u dzieci do 2. r.ż. praktycznie niespotykana. Chorzy stanowią od 2% do 4% osób z pokrzywką przewlekłą. Czynnikami prowokującymi wysiewy bąbli pokrzywkowych są wysiłek fizyczny, emocje (75% badanych), gorące pokarmy (rzadko), gorące kąpiele.

Pokrzywka fizykalna

Ten rodzaj pokrzywki jest wywoływany przez czynniki takie jak ucisk, wibracje, zmiana temperatury, światło słoneczne czy wysiłek fizyczny.

Pokrzywka kontaktowa

Miejscowa reakcja skóry na alergen lub substancję drażniącą. Przyczyną pokrzywki kontaktowej mogą być bardzo różne substancje. Są to zarówno hapteny, jak i białka (jarzyny, owoce). Inne substancje to jedwab, wełna, futra, akrylany, formalina, guma. Lateks (składnik gumy) obecny w wyrobach gumowych jest alergenem kontaktowym, wziewnym oraz powietrznopochodnym. Spośród leków pokrzywkę wyzwalają: streptomycyna, gentamycyna, neomycyna, cefalosporyny, penicylina, aspiryna, mentol.

Pokrzywka kontaktowa alergiczna i anafilaktoidalna

Znaczny wzrost częstotliwości z powodu powszechnego używania rękawic ochronnych przez personel medyczny. Spośród leków pokrzywkę wyzwalają: streptomycyna, gentamecyna, neomycyna, cefalosporyny, penicylina, aspiryna, mentol.

Pokrzywka kontaktowa anafilaktyczna – niealergiczna

Powstaje po kontakcie z substancjami uwalniającymi histaminę, takimi jak balsam peruwiański, benzokaina, bacytracyna, estry kwasu nikotynowego, kamfora, formaldehyd, kapsaicyna, konserwanty, kwas benzoesowy, leki, mentol, metale, polimyksyna, substancje zapachowe. Może współistnieć z obrzękiem naczynioruchowym, astmą, wstrząsem anafilaktycznym.

Pokrzywka kontaktowa toksyczna

Przyczyną są toksyny zawarte w roślinach, toksyny zwierząt morskich (meduzy), stawonogów (gąsienice), owadów kujących (pszczół, os, szerszeni itp.)

Pokrzywka naczyniowa

Może towarzyszyć układowemu toczniowi rumieniowatemu, zespołowi Sjogrena, chorobie posurowiczej, zakażeniu HCV, zatruciu lekami, gammapatii IgM lub IgG, nowotworem układu krwiotwórczego; dominują jednak przypadki idiopatyczne.

Pokrzywka opóźniona z ucisku

Delayed pressure urticaria, pokrzywka z ucisku. Występują u około 10% chorych na pokrzywkę przewlekłą, zwykle po 40. r.ż. Częściej u mężczyzn niż u kobiet. Wyjątkowo u młodych mężczyzn – ma wtedy nietypowy przebieg, stąd jest trudna do rozpoznania. Nigdy nie opisano tej odmiany u dzieci. Przebieg wieloletni. Nie w pełni wyjaśniona.

Pokrzywka ostra

Pokrzywka występująca nagle i utrzymująca się do 6 tygodni. Najczęstsza postać pokrzywki, szczególnie u dzieci. Najczęściej ma charakter alergiczny i jest wywołana reakcją IgE-zależną. Do czynników prowokujących należą:

  •  leki (penicylina, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, antybiotyki),
  • wyciągi alergenowe,
  • pokarmy (czekolada, orzechy, ryby, skorupiaki, owoce cytrusowe, czerwone wino, truskawki, pomidory);
  • jad owadów,
  • szczepionki, antytoksyny,
  • zakażenia bakteryjne, pasożytnicze, wirusowe,
  • alergeny powietrznopochodne

Bardzo szybki rozwój objawów (chory jest w stanie określić związek czasowy z czynnikiem przyczynowym: przyjęciem pokarmu, leku, ukąszenia owada). Niekiedy związana z objawami ogólnymi, napadowym rumieniem naczynioruchowym, a nawet wstrząsem anafilaktycznym.

Pokrzywka polekowa nieimmunologiczna

Pokrzywka pseudoalergiczna. Pokrzywka powstająca bez udziału mechanizmu immunologicznego. Powstaje na skutek uwolnienia histaminy z komórek tucznych, bez udziału przeciwciał klasy IgE. Najczęstsze czynniki wywołujące:

  • leki (kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory konwertazy angiotensyny, opiaty, atropina, leki znieczulające, polimyksyna, bacytracyna, środki osoczozastepcze, środki cieniujące w radiologii),
  • konserwanty żywności (benzoesany, glutaminian sodowy),
  • barwniki azowe (tartazyna),
  • środki poprawiające smak potraw (kwas sorbinowy, cynamonowy).

 

Pokrzywka popromienna (X-Ray urticaria)

Rzadko występująca u osób dorosłych. Pokrzywka fizykalna prowokowana promieniami X. Zaliczana do spektrum pokrzywki świetlnej.

Pokrzywka przewlekła

Wysiewy bąbli pokrzywkowych trwające powyżej 6 tygodni z bardzo różnym nasileniem kolejnych nawrotów. Częstsza u osób dorosłych.

Czynniki prowokujące:

czynniki zewnętrzne:

  • leki,
  • pokarmy,
  •  alergeny powietrznopochodne

czynniki wewnętrzne:

  • ogniska zakażenia,
  • choroby reumatyczne,
  • pokrzywka autoimmunologiczna,
  • nowotwory złośliwe,
  • choroby przewodu pokarmowego,
  • zaburzenia endokrynologiczne,
  • czynniki psychogenne.

 

Pokrzywka słoneczna

Pokrzywka świetlna, pokrzywka fotoalergiczna, solar urticaria, urticaria solaris. Odmiana pokrzywki fizykalnej wywołana ekspozycją na różne długości fal widma słonecznego: UVA, UVB, UVC, światło widzialne.

Pokrzywka wibracyjna

Obrzęk naczynioruchowy wibracyjny. Rodzaj pokrzywki fizykalnej wywołanej wibracją. Bardzo rzadka odmiana pokrzywki. Bardzo rzadko może występować rodzinnie (dziedziczenie autosomalne dominujące). Mechanizm IgE-podobny – obserwuje się wzrost stężenia histaminy w ciągu 30 minut (faza wczesna)  oraz po kilku godzinach (faza późna) od zadziałania bodźca. Obrzęk i rumień, a niekiedy ból głowy występują w skutek wibracji (dęte instrumenty muzyczne), po biegu, po gwałtownym wycieraniu się ręcznikiem przy po masażu z wibracją.

Pokrzywka wodna

Pokrzywka wodopochodna. Odmiana pokrzywki fizykalnej wywoływana kontaktem z wodą. Stosunkowo rzadka odmiana pokrzywki. powstaje wyłącznie po kontakcie z wodą, zwykle niezależnie od jej temperatury. Charakter zmian jest identyczny jak w pokrzywce samoistnej. Bąble są małe, silnie swędzące, pojawiają się po kilku minutach od kontaktu z wodą i utrzymują się do 2 godzin. Wycieranie skóry może nasilić objawy. U niektórych chorych nasilanie zmian jest większe w wyniku kontaktu z płynami hipertonicznymi w porównaniu z płynami hipotonicznymi.

Pokrzywka z ciepła

Pokrzywka cieplna. Odmiana pokrzywki wywołana  miejscowym działaniem wysokiej temperatury. Bardzo rzadko występująca odmiana pokrzywki. Fizykalna reakcja pokrzywkowa następująca po ogrzaniu określonej powierzchni ciała do ponad 40 stopni Celsjusza przez co najmniej 5 minut.

Pokrzywka z zimna

Występuje u 2-9% chorych na pokrzywkę przewlekłą. Jako jedna spośród pokrzywek fizykalnych zdarza się u dzieci. Bardzo rzadko występuje odmiana rodzinna charakteryzująca się ciężkim przebiegiem. Nie w pełni wyjaśnione. Nie ma określonej temperatury wyzwalającej wysiew bąbli pokrzywkowych. Objawy występują wskutek oziębienia skóry.

 

 

Te zabiegi w tym POMOGĄ
Informacje +48 668 793 039